ZAWĘŻONA PODSTAWA PROGRAMOWA 2024

Teraz bajty. Informatyka dla szkoły ponadpodstawowej. 
Zakres podstawowy. Klasa I

Opis założonych osiągnięć ucznia – przykłady wymagań na poszczególne 
oceny szkolne dla klasy I

Autor: Grażyna Koba
MIGRA 2024

Przedstawiamy wymagania na poszczególne oceny szkolne dla klasy I, uwzględniające zmiany wynikające z zawężenia podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej na podstawie rozporządzenia MEN z 2024 roku: Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.

Spis treści

Moduł A. Wokół komputera
Komputer i urządzenia peryferyjne
Systemy operacyjne i inne oprogramowanie
Moduł B. Wokół dokumentów komputerowych
Opracowywanie dokumentów tekstowych o rozbudowanej strukturze
Opracowywanie grafiki rastrowej
Tworzenie prezentacji multimedialnej
Moduł C. Wokół algorytmiki i programowania
Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera
Tworzenie programów w wybranym języku programowania
Moduł D. Wokół Internetu i projektów
Internet i wyszukiwanie informacji w Internecie
Usługi internetowe
Zadania projektowe

Moduł A. Wokół komputera

Komputer i urządzenia peryferyjne	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia i omawia podstawowe elementy komputera;
podaje przykłady urządzeń peryferyjnych;
wymienia urządzenia peryferyjne	klasyfikuje środki technologii informacyjnej ze względu na przeznaczenie;
charakteryzuje przykładowe urządzenia peryferyjne;
określa własności i przeznaczenie dysku twardego	potrafi określić podstawowe elementy komputera (wartości podstawowych parametrów, ich wzajemne współdziałanie);
wie, czym jest RAM i BIOS, określa ich funkcje;
omawia dodatkowe urządzenia pamięci masowej, m.in.: napędy optyczne, pamięci flash, pamięci taśmowe (streamery)	wymienia podstawowe układy mieszczące się na płycie głównej i charakteryzuje ich parametry;
wyjaśnia, czym jest karta rozszerzenia;
wie, w jakim celu tworzy się partycje na dysku twardym;
wyjaśnia pojęcia: partycja dyskowa, formatowanie dysku	potrafi dobrać pełną konfigurację sprzętu i oprogramowania do danego zastosowania;
dba o prawidłowe funkcjonowanie komputera, przeprowadzając wszystkie niezbędne testy	

Systemy operacyjne i inne oprogramowanie	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wie, co to jest system operacyjny;
omawia podstawowy zestaw oprogramowania, który może być zainstalowany na komputerze	zna funkcje systemu operacyjnego; 
wymienia popularne systemy operacyjne;
omawia rodzaje programów komputerowych i potrafi określić ich przeznaczenie	podaje podstawowe cechy systemu Windows;
charakteryzuje narzędzia TI, w tym: oprogramowanie użytkowe, języki programowania, programy narzędziowe;
zna podstawowe typy plików	omawia ogólną strukturę systemu operacyjnego;
potrafi scharakteryzować różne systemy operacyjne (Windows, Linux, Unix);
omawia zawartość plików w zależności od ich rozszerzenia	omawia drogę rozwoju systemu Windows;
dokonuje analizy porównawczej różnych systemów operacyjnych	

Moduł B. Wokół dokumentów komputerowych

Opracowywanie dokumentów tekstowych o rozbudowanej strukturze	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wie do czego służy nagłówek i stopka dokumentu;
rozróżnia style tekstu;
zapisuje dokument w pliku we wskazanym folderze; 
zna i stosuje podstawowe zasady redagowania i formatowania tekstu;
zna podstawowe zasady pracy z dokumentem wielostronicowym;
wstawia tabelę i wykonuje podstawowe operacje na komórkach tabeli; 
stosuje numerację i wypunktowanie; 
dzieli dokument na strony	redaguje nagłówek i stopkę, wstawia numery stron;
wie, w jakim celu stosuje się style tekstu; 
stosuje wbudowane style nagłówkowe;
stosuje przypisy;
właściwie dzieli tekst na akapity;
poprawia tekst, wykorzystując możliwości wyszukiwania i zamiany znaków oraz słowniki: ortograficzny i synonimów; 
stosuje tabulację i wcięcia;
wykorzystuje indeksy górny i dolny oraz symbole do pisania prostych wzorów i tekstów w języku obcym;
wie do czego służy podział dokumentu na sekcje;
rozmieszcza tekst w kolumnach	redaguje inną stopkę i inny nagłówek dla stron parzystych i nieparzystych;
stosuje różne wbudowane style tekstu;
wie, czym są odwołania w tekście; 
umieszcza podpisy pod rysunkami, tabelami i wykresami; 
tworzy spis treści;
zmienia ustawienia strony – wielkość marginesów, orientację strony, rozmiar papieru;
stosuje różne typy tabulatorów, potrafi zmienić ich ustawienia w całym tekście;
dzieli dokument na sekcje;
pracuje z dokumentem trybie recenzji; 
korzysta z opcji śledzenia zmian, wstawia komentarze	tworzy spis ilustracji, tabel i wykresów;
stosuje różne sposoby wyświetlania dokumentu;
przygotowuje poprawnie zredagowany i sformatowany tekst, dostosowując formę tekstu do jego przeznaczenia;
redaguje złożone wzory matematyczne korzystając z edytora równań; 
samodzielnie wyszukuje opcje menu potrzebne do rozwiązania dowolnego problemu; 
wykonuje konwersję tekstu na tabelę i odwrotnie; 
korzysta z podziału tekstu na sekcje;
pracuje z dokumentem trybie recenzji i porównuje dokumenty;	samodzielnie odkrywa nowe możliwości edytora tekstu, przygotowując dokumenty tekstowe;
tworzy dokumenty tekstowe, stosując poprawnie wszystkie poznane zasady redagowania i formatowania tekstu;
przygotowuje profesjonalny tekst – pismo, sprawozdanie, z zachowaniem wszystkich zasad redagowania i formatowania tekstów	

Opracowywanie grafiki rastrowej	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
z pomocą nauczyciela korzysta z wybranego programu do tworzenia grafiki rastrowej;
wyszukuje potrzebne funkcje w menu programu;
wymienia rodzaje grafiki komputerowej
	zna formaty plików graficznych;
opracowuje grafikę rastrową: stosuje warstwy i narzędzia selekcji, zmianę kontrastu i nasycenia kolorów, kadrowanie i skalowanie;
wykonuje proste projekty w grafice wektorowej, korzystając z możliwości wstawiania Kształtów w edytorze tekstu	sprawne korzysta z Pomocy wbudowanej do programów w celu znalezienia szczegółowych sposobów rozwiązania danego problemu;
podaje różnice między grafiką rastrową i wektorową;
opracowuje grafikę rastrową: uzyskuje efekty specjalne dzięki zastosowaniu tzw. filtrów;
tworzy proste kompozycje, korzystając z wybranego programu do tworzenia grafiki wektorowej;
podaje różnice między grafiką 2D i 3D	rozumie znaczenie zapisu pliku graficznego w danym formacie – zależnie od przeznaczenia;
omawia zalety, wady i zastosowanie wybranych formatów plików grafiki rastrowej; 
potrafi zastosować odpowiedni format pliku graficznego;
zapisuje pliki w różnych formatach;
opracowuje grafikę wektorową: przekształca obraz (pochyla, obraca), grupuje obiekty	samodzielnie zapoznaje się z możliwościami wybranego programu graficznego, przygotowując złożone projekty z różnych dziedzin	

Tworzenie prezentacji multimedialnej	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
zna podstawowe typy i zasady tworzenia prezentacji multimedialnej;
tworzy prezentację składającą się z kilku slajdów z zastosowaniem animacji niestandardowych; 
korzysta z szablonów slajdów;
umieszcza na slajdach teksty i obrazy;
zapisuje prezentację we wskazanym folderze docelowym;
uruchamia pokaz slajdów	zna etapy tworzenia prezentacji multimedialnej;
przygotowuje prezentację na zadany temat;
wie, do czego służą poszczególne widoki slajdów; 
potrafi ustawić jednakowe tło dla wszystkich slajdów oraz zmienić tło dla wybranego slajdu;
wstawia do slajdu wykresy, tabele, równania matematyczne, efekty dźwiękowe	potrafi właściwie zaplanować prezentację na zadany temat;
wstawia dźwięki z plików spoza listy standardowej;
zmienia tło, wstawia obiekty i hiperłącza; 
umieszcza przyciski akcji;
dodaje animacje i efekty dźwiękowe do obiektów;
dodaje narrację do prezentacji;
prezentuje swoje prace przed klasą 	wstawia podkład muzyczny odtwarzany podczas całej prezentacji;
przygotowuje materiały informacyjne dla uczestników pokazu i przeprowadza pokaz;
konwertuje przygotowaną prezentację do formatu umożliwiającego publikację w Internecie i otwiera ją lokalnie w przeglądarce internetowej	potrafi samodzielnie zaprojektować i przygotować multimedialną prezentację na wybrany temat, cechującą się ciekawym ujęciem zagadnienia, interesującym układem slajdów	

Moduł C. Wokół algorytmiki i programowania

Programowanie i rozwiązywanie problemów z wykorzystaniem komputera	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wyjaśnia co to jest algorytm;
podaje przykłady sytuacji problemowych;
wyjaśnia pojęcie specyfikacja problemu;
wie, na czym polega programowanie;
analizuje gotowe proste programy zapisane w wybranym języku programowania	wyjaśnia pojęcie algorytmu oraz zależności między problemem, algorytmem i programem;
dobiera algorytm do rozwiązania problemu;
formułuje specyfikację zadania; 
określa dane do zadania oraz wyniki;
zna klasyfikację języków programowania;
klasyfikuje języki programowania	omawia etapy rozwiązywania problemu (zadania);
testuje rozwiązania;
wyjaśnia, na czym polega prezentacja algorytmu w postaci programu;
zna pojęcia: program źródłowy, program wynikowy, implementacja, kompilacja, interpretacja, translacja;
porównuje gotowe, proste programy zapisane w różnych językach programowania (wizualnych i tekstowych)	analizuje i porównuje gotowe, proste programy zapisane w języku C++ i/lub Python;
odróżnia kompilację od interpretacji;
wymienia i charakteryzuje języki programowania	potrafi samodzielnie napisać specyfikację określonego zadania;
samodzielnie określa algorytm i narzędzia właściwe do rozwiązania danego problemu	

Tworzenie programów w wybranym języku programowania	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
charakteryzuje środowisko programistyczne wybranego tekstowego języka programowania;
analizuje gotowe proste programy zapisane w wybranym języku programowania	omawia etapy programowania w wybranym tekstowym języku programowania;
wie, na czym polega iteracja; 
zna kryteria, jakie powinien spełniać poprawny program;
wyjaśnia, co to jest iteracja	zna zasady stosowania zmiennych i wykonywania obliczeń w wybranym tekstowym języku programowania; 
realizuje prostą sytuację warunkową w wybranym języku programowania, stosuje proste warunki logiczne;
sprawdza poprawność danych;
zapisuje proste algorytmy iteracyjne w postaci listy kroków	wyprowadza komunikaty i wyniki na ekran w wybranym tekstowym języku programowania;
zapisuje rozwiązanie problemu w wybranym tekstowym języku programowania;
realizuje sytuację warunkową w wybranym języku programowania;
stosuje złożone warunki logiczne;
zapisuje rozwiązanie problemu iteracyjnego w postaci programu	zapisuje złożony algorytm w wybranym tekstowym języku programowania;
samodzielnie pisze program realizujący algorytm z warunkami zagnieżdżonymi;
stosuje zagnieżdżone instrukcje iteracyjne;
uczestniczy w konkursach i olimpiadach informatycznych	

Moduł D. Wokół Internetu i projektów

Internet i wyszukiwanie informacji w Internecie	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wyszukuje strony WWW poprzez proste hasło wpisywane do wyszukiwarki internetowej;
zna zasady nawigacji po stronie WWW, poruszając się po wybranych stronach internetowych	wie, czym są Internet i strona WWW oraz zna genezę powstania Internetu;
wymienia wybrane usługi Internetowe;
podaje opisy i zastosowania wyszukiwarki internetowej;
szuka informacji w Internecie, konstruując złożone hasło	omawia rozwój usług internetowych, wskazując najważniejsze fakty;
wyjaśnia, na czym polega przeglądanie strony internetowej;
potrafi właściwie zawęzić obszar poszukiwań, aby szybko odszukać informacje;
korzysta z encyklopedii i słowników w wersji elektronicznej;
wyszukuje informacje zapisane w innych językach;
korzysta z serwisu mapowego 	omawia organizację informacji w WWW; 
wyjaśnia postać adresu URL;
potrafi zastosować różne narzędzia do wyszukiwania informacji, usprawniając szukanie informacji;
właściwie porządkuje informacje o stronach WWW;
potrafi odpowiednio ocenić przydatność i wiarygodność informacji	potrafi formułować własne wnioski i spostrzeżenia dotyczące rozwoju Internetu, jego znaczenia dla różnych dziedzin gospodarki i dla własnego rozwoju;
wyszukuje, gromadzi i właściwie selekcjonuje informacje, tworząc złożone projekty z różnych dziedzin	

Usługi internetowe	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia przykładowe 
e-usługi, np. e-nauczanie, 
e-banki, e-sklepy, e-aukcje,
e-podpis;
wie, na czym polegają nauczanie i praca na odległość	omawia przykładowe 
e-usługi; 
korzysta z wybranych 
e-usług, np. e-learningu;
jest świadomy istnienia zagrożeń wynikających z korzystania z e-usług	omawia zalety i wady poszczególnych e-usług;
zna i stosuje zasady bezpiecznego korzystania z poszczególnych e-usług 	wyjaśnia działanie e-banku; podaje metody zabezpieczeń;
podaje zasady korzystania z poszczególnych e-usług;
wie, czym jest podpis elektroniczny	potrafi przedstawić własne wnioski z analizy zalet i wad poszczególnych e-usług;
korzystając z dodatkowych źródeł, znajduje najnowsze informacje na temat e-usług	

Zadania projektowe	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
omawia etapy tworzenia projektu grupowego;
przestrzega zasad korzystania z cudzych materiałów	wyjaśnia, jak przeprowadza się debatę za i przeciw;
wyjaśnia pojęcie; prawo autorskie, domena publiczna;
stosuje poznane metody wyszukiwania informacji	prawidłowo zapisuje, przechowuje i udostępnia dokumenty potrzebne do realizacji projektu	pełni rolę koordynatora projektu grupowego; 
przydziela zadania szczegółowe;
scala dokumenty wykonane przez członków grupy	proponuje tematykę własnego projektu, samodzielnie wyznacza zadania szczegółowe i sposób ich realizacji;
koordynuje realizację projektu