ZAWĘŻONA PODSTAWA PROGRAMOWA 2024

Opis założonych osiągnięć ucznia – przykłady wymagań na poszczególne oceny szkolne dla klasy 1 
według propozycji 1. rozkładu materiału (bez programowania w klasie 1.)

opracowany na podstawie podręcznika:
Grażyna Koba, Katarzyna Koba-Gołaszewska, Informatyka 1-3. Podręcznik dla szkoły ponadpodstawowej. Zakres podstawowy, MIGRA, Wrocław 2022

Autorzy: Grażyna Koba, Paweł Rogoziński
MIGRA 2024

Przedstawiamy wymagania na poszczególne oceny szkolne dla klasy 1, uwzględniające zmiany wynikające z zawężenia podstawy programowej dla szkoły ponadpodstawowej na podstawie rozporządzenia MEN z 2024 roku: Rozporządzenie Ministra Edukacji zmieniającego rozporządzenie w sprawie podstawy programowej kształcenia ogólnego dla liceum ogólnokształcącego, technikum oraz branżowej szkoły II stopnia.

Uwaga: Propozycja wymagań na poszczególne oceny z podziałem na trzy klasy, przygotowana zgodnie propozycją 1. rozkładu materiału i planu wynikowego (bez programowania w klasie 1). Poniżej wymagania do klasy 1.

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział I Komputer, urządzenia cyfrowe i sieci komputerowe	
Elementy komputera	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia i omawia podstawowe elementy komputera;
określa własności i przeznaczenie dysku twardego;
omawia parametry monitora;
wymienia i krótko omawia urządzenia pamięci masowej
	klasyfikuje środki technologii informacyjnej ze względu na przeznaczenie;
wie, czym jest procesor – omawia jego funkcje i parametry;
omawia dodatkowe urządzenia pamięci masowej, m.in.: napędy optyczne, pamięci flash, pamięci taśmowe (streamery)

	zna podstawowe pojęcia tj.: myślenie komputacyjne, informatyka, technologia informacyjna, środki technologii informacyjnej, narzędzia technologii informacyjnej; 
potrafi określić podstawowe elementy komputera (wartości podstawowych parametrów, ich wzajemne współdziałanie);
wymienia podstawowe układy mieszczące się na płycie głównej i charakteryzuje ich parametry;
wie, czym jest RAM i BIOS, określa ich funkcje;
wyjaśnia, czym jest karta rozszerzenia i omawia przykłady kart rozszerzeń	omawia logiczny model komputera, korzystając z rysunku w podręczniku;
objaśnia działanie procesora;
wie, w jakim celu tworzy się partycje na dysku twardym;
wyjaśnia pojęcia: partycja dyskowa, formatowanie dysku;
podaje przykładowe  parametry komputera zależnie od zastosowania, np. dla grafika komputerowego
	potrafi dobrać pełną konfigurację sprzętu i oprogramowania do danego zastosowania; 
omawia sposób dodawania liczb przez procesor;
dba o prawidłowe funkcjonowanie komputera, przeprowadzając wszystkie niezbędne testy	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział I Komputer, urządzenia cyfrowe i sieci komputerowe	
Systemy operacyjne i inne oprogramowanie	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wie, co to jest system operacyjny;
omawia podstawowy zestaw oprogramowania, który może być zainstalowany na komputerze	zna funkcje systemu operacyjnego;
wymienia popularne systemy operacyjne;
omawia rodzaje programów komputerowych i potrafi określić ich przeznaczenie	podaje podstawowe cechy systemu Windows;
charakteryzuje narzędzia IT, w tym: oprogramowanie użytkowe, języki programowania, programy narzędziowe;
zna podstawowe typy plików	omawia ogólną strukturę systemu operacyjnego;
potrafi scharakteryzować różne systemy operacyjne (Windows, Linux, Unix);
omawia zawartość plików w zależności od ich rozszerzenia	omawia historię systemu Windows, wyszukując dodatkowe informacje;
dokonuje analizy porównawczej różnych systemów operacyjnych	

 KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział I Komputer, urządzenia cyfrowe i sieci komputerowe	
Wybrane urządzenia cyfrowe	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia urządzenia cyfrowe wykorzystywane w szkole podczas zajęć (np. drukarka, drukarka 3D, tablica interaktywna, monitor, kamera);
podaje nazwy urządzeń cyfrowych wykorzystywane w domu i poza nim (np. płyta grzejna, okap kuchenny, odtwarzacze audio, system multiroom, system nawigacji, smartwatch)	omawia funkcje poznanych urządzeń używanych w szkole oraz w domu i poza nim;
potrafi zaprezentować w klasie wybrane urządzenie cyfrowe i omówić jego działanie	korzysta z wyszukiwarki internetowej celem opracowania informacji na temat wybranego urządzenia cyfrowego;
z pomocą nauczyciela przygotowuje model 3D do druku 3D, korzystając z odpowiednego oprogramowania;
uruchamia drukarkę 3D i wykonuje przykładowy wydruk (lub omawia sposób drukowania – w przypadku braku drukarki w szkole)	objaśnia funkcje poznanych urządzeń używanych w domu i poza nim;
zna podstawowe możliwościami oprogramowania towarzyszącego wybranemu urządzeniu, np. drukarce 3D i przygotowuje model 3D do wydruku;
samodzielnie potrafi uruchomić drukarkę 3D i przygotować przykładowy wydruk (w przypadku, gdy szkoła ma takie możliwości)	wymienia parametry techniczne urządzeń cyfrowych podanych w specyfikacji technicznej;
potrafi posługiwać się instrukcją obsługi urządzeń cyfrowych i poznawać samodzielnie możliwości towarzyszącego im oprogramowania	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział II Internet	
Internet i wyszukiwanie informacji w Internecie	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wyszukuje strony WWW przez wpisanie prostego hasła do wyszukiwarki internetowej;
zna zasady nawigacji po stronie WWW, poruszając się po wybranych stronach internetowych	wie, czym są Internet i strona WWW oraz zna genezę powstania Internetu;
wymienia wybrane usługi Internetowe;
podaje opisy i zastosowania wyszukiwarki internetowej;
szuka informacji w Internecie, konstruując złożone hasło	omawia rozwój usług internetowych, wskazując najważniejsze fakty;
wyjaśnia, na czym polega przeglądanie strony internetowej;
potrafi właściwie zawęzić obszar poszukiwań, aby szybko odszukać informacje;
korzysta z encyklopedii i słowników w wersji elektronicznej;
wyszukuje informacje zapisane w innych językach;
korzysta z serwisu mapowego 	omawia organizację informacji w WWW; 
wyjaśnia postać adresu URL;
potrafi zastosować różne narzędzia do wyszukiwania informacji, usprawniając szukanie informacji;
właściwie porządkuje informacje o stronach WWW;
potrafi odpowiednio ocenić przydatność i wiarygodność informacji;
porządkuje informacje o stronach	potrafi formułować własne wnioski i spostrzeżenia dotyczące rozwoju Internetu, jego znaczenia dla różnych dziedzin gospodarki i dla własnego rozwoju;
wyszukuje, gromadzi i właściwie selekcjonuje informacje, tworząc złożone projekty z różnych dziedzin	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział II Internet	
Usługi internetowe	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia przykładowe 
e-usługi, np. e-nauczanie, 
e-banki, e-sklepy, e-aukcje,
e-podpis;
wie, na czym polegają nauczanie i praca na odległość	omawia przykładowe 
e-usługi;
korzysta z wybranych 
e-usług, np. e-learningu;
jest świadomy istnienia zagrożeń wynikających z korzystania z e-usług	omawia zalety i wady poszczególnych e-usług;
zna i stosuje zasady bezpiecznego korzystania z poszczególnych e-usług	wyjaśnia działanie e-banku; podaje metody zabezpieczeń;
podaje zasady korzystania z poszczególnych e-usług;
wie, czym jest podpis elektroniczny	potrafi przedstawić własne wnioski z analizy zalet i wad poszczególnych e-usług; 
korzystając z dodatkowych źródeł, znajduje najnowsze informacje na temat e-usług	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział IX Projekty – rozwój IT	
Korzystanie z wybranych e-usług – projekt	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
omawia etapy tworzenia projektu grupowego;
przestrzega zasad korzystania z cudzych materiałów	wyjaśnia, jak przeprowadza się debatę ZA i PRZECIW;
stosuje poznane metody wyszukiwania informacji;
współpracuje z członkami grupy	prawidłowo zapisuje, przechowuje i udostępnia dokumenty potrzebne do realizacji projektu;
sumiennie realizuje przydzielone zadania szczegółowe 	pełni rolę koordynatora projektu grupowego 
przydziela zadania szczegółowe;
scala dokumenty wykonane przez członków grupy	proponuje tematykę własnego projektu, samodzielnie wyznacza zadania szczegółowe i sposób ich realizacji;
koordynuje realizację projektu	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział III Edytor tekstu	
Opracowywanie dokumentów tekstowych o rozbudowanej strukturze	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wie do czego służy nagłówek i stopka dokumentu;
zapisuje dokument w pliku we wskazanym folderze;
zna i stosuje podstawowe zasady redagowania i formatowania tekstu;
zna podstawowe zasady pracy z dokumentem wielostronicowym; wstawia tabelę i wykonuje podstawowe operacje na komórkach tabeli; 
właściwie dzieli tekst na akapity;
stosuje numerację i wypunktowanie; 
dzieli dokument na strony
	redaguje nagłówek i stopkę, wstawia numery stron;
wie, w jakim celu stosuje się style tekstu i stosuje style nagłówkowe; 
stosuje przypisy;
poprawia tekst, wykorzystując możliwości wyszukiwania i zamiany znaków oraz słowniki: ortograficzny i synonimów;
stosuje tabulację i wcięcia;
wykorzystuje indeksy górny i dolny oraz symbole do pisania prostych wzorów i tekstów w języku obcym;
wie do czego służy podział dokumentu na sekcje;
rozmieszcza tekst w kolumnach;
dobiera i stosuje szablony do przygotowywania różnych dokumentów	redaguje inną stopkę i inny nagłówek dla stron parzystych i nieparzystych;
stosuje różne wbudowane style tekstu;
wie, czym są odwołania w tekście; 
umieszcza podpisy pod rysunkami, tabelami i wykresami; 
tworzy spis treści;
zmienia ustawienia strony – wielkość marginesów, orientację strony, rozmiar papieru;
znajduje błędy redakcyjne w tekście;
stosuje różne typy tabulatorów, potrafi zmienić ich ustawienia w całym tekście;
dzieli dokument na sekcje;
pracuje z dokumentem trybie recenzji; 
korzysta z opcji śledzenia zmian i wstawia komentarze	tworzy spis ilustracji, tabel i wykresów;
stosuje różne sposoby wyświetlania dokumentu;
przygotowuje poprawnie zredagowany i sformatowany tekst, dostosowując formę tekstu do jego przeznaczenia;
redaguje złożone wzory matematyczne korzystając z edytora równań;
samodzielnie wyszukuje opcje menu potrzebne do rozwiązania dowolnego problemu; 
wykonuje konwersję tekstu na tabelę i odwrotnie; 
korzysta z podziału tekstu na sekcje; 
pracuje z dokumentem trybie recenzji i porównuje dokumenty	samodzielnie odkrywa nowe możliwości edytora tekstu, przygotowując dokumenty tekstowe;
tworzy dokumenty tekstowe, stosując poprawnie wszystkie poznane zasady redagowania i formatowania tekstu;
przygotowuje profesjonalny tekst – pismo, sprawozdanie, z zachowaniem wszystkich zasad redagowania i formatowania tekstów	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział IV Prezentacje multimedialne	
Tworzenie prezentacji multimedialnej	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
zna podstawowe typy i zasady tworzenia prezentacji multimedialnej;
tworzy prezentację składającą się z kilku slajdów z zastosowaniem animacji niestandardowych; 
korzysta z szablonów slajdów;
umieszcza na slajdach teksty i obrazy;
zapisuje prezentację we wskazanym folderze docelowym;
uruchamia pokaz slajdów	zna etapy tworzenia prezentacji multimedialnej;
przygotowuje prezentację na zadany temat;
wie, do czego służą poszczególne widoki slajdów; 
potrafi ustawić jednakowe tło dla wszystkich slajdów oraz zmienić tło dla wybranego slajdu;
wstawia do slajdu wykresy, tabele, równania matematyczne, efekty dźwiękowe	potrafi właściwie zaplanować prezentację na zadany temat;
wstawia dźwięki z plików spoza listy standardowej;
zmienia tło, wstawia obiekty i hiperłącza; 
umieszcza przyciski akcji;
dodaje animacje i efekty dźwiękowe do obiektów;
dodaje narrację do prezentacji;
prezentuje swoje prace przed klasą 	wstawia podkład muzyczny odtwarzany podczas całej prezentacji;
przygotowuje materiały informacyjne dla uczestników pokazu i przeprowadza pokaz;
konwertuje przygotowaną prezentację do formatu umożliwiającego publikację w Internecie i otwiera ją lokalnie w przeglądarce internetowej	potrafi samodzielnie zaprojektować i przygotować multimedialną prezentację na wybrany temat, cechującą się ciekawym ujęciem zagadnienia, interesującym układem slajdów	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział V Grafika komputerowa 2D i 3D	
Opracowywanie grafiki rastrowej	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wymienia rodzaje grafiki komputerowej;
korzysta w podstawowym zakresie z wybranego programu do tworzenia grafiki rastrowej;
stosuje podstawowe narzędzia zaznaczania;
tworzy rysunek składający się z figur geometrycznych	zna formaty plików graficznych;
podaje różnice między grafika rastrową i wektorową;
opracowuje grafikę rastrową: stosuje warstwy i narzędzia selekcji;
wyszukuje potrzebne funkcje w menu programu	podaje różnice między grafiką 2D i 3D;
sprawnie korzysta z Pomocy wbudowanej do programów w celu znalezienia szczegółowych sposobów rozwiązania danego problemu;
tworzy proste kompozycje, korzystając z narzędzi selekcji i warstw	rozumie znaczenie zapisu pliku graficznego w danym formacie – zależnie od przeznaczenia;
omawia zalety, wady i zastosowanie wybranych formatów plików grafiki rastrowej; 
potrafi zastosować odpowiedni format pliku graficznego; 
zapisuje pliki w różnych formatach;
tworzy własne fotomontaże, korzystając z narzędzi selekcji i warstw	samodzielnie zapoznaje się z możliwościami wybranego programu graficznego, przygotowując złożone projekty z różnych dziedzin;
uczestniczy w konkursach graficznych	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział VI Arkusz kalkulacyjny	
Formuły, funkcje i wykresy w arkuszu kalkulacyjnym	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
zna podstawowe zastosowania arkusza kalkulacyjnego;
potrafi zaznaczyć zadany blok komórek; 
ustawia liczbowy format danych;
samodzielnie pisze formułę wykonującą jedno z czterech podstawowych działań arytmetycznych (dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie); 
potrafi zastosować kopiowanie i wklejanie formuł;
tworzy prosty wykres; 
zapisuje utworzony skoroszyt we wskazanym folderze docelowym;
zna i stosuje podstawowe funkcje arkusza kalkulacyjnego: SUMA, ŚREDNIA	rozróżnia zasady adresowania w arkuszu kalkulacyjnym;
stosuje adresowanie bezwzględne wtedy, gdy jest to uzasadnione;
potrafi tworzyć formuły wykonujące bardziej zaawansowane obliczenia (potęgowanie, pierwiastkowanie, z zastosowaniem nawiasów);
tworzy wykres składający się z wielu serii danych, dodając do niego odpowiednie opisy;
ustawia inne formaty danych poza liczbowym;
formatuje tabelę;
korzysta z możliwości wstawiania funkcji; 
potrafi zastosować funkcję JEŻELI	poprawnie planuje tabelę w arkuszu kalkulacyjnym, umieszczając w niej dane liczbowe i opisy;
stosuje adresowanie mieszane;
stosuje formatowanie warunkowe tabeli arkusza;
potrafi stosować wybrane funkcje arkusza kalkulacyjnego do rozwiązywania zadań z różnych przedmiotów;
zna zastosowania różnych typów wykresów;
potrafi narysować wykres wybranej funkcji matematycznej; 
tworzy wykres funkcji trygonometrycznej;
wie, na czym polega myślenie komputacyjne	tworzy rozbudowane formuły z zastosowaniem funkcji arkusza kalkulacyjnego;
stosuje wybrane funkcje arkusza kalkulacyjnego: statystyczne, logiczne, matematyczne, daty i czasu;
panuje kolejne kroki rozwiązywania problemu, z uwzględnieniem podstawowych etapów myślenia komputacyjnego;
przedstawia dane i wyniki w tabelach i na wykresach;
dopasowuje wygląd arkusza kalkulacyjnego po wydruku - dobiera ustawienia strony, ustawia podział stron i obszar wydruku	potrafi przeprowadzić analizę przykładowego problemu i opracować właściwy algorytm obliczeń;
potrafi samodzielnie planować kolejne kroki rozwiązywania problemu, z uwzględnieniem podstawowych etapów myślenia komputacyjnego;
potrafi samodzielnie zrealizować rozwiązanie danego problemu;
zna działanie i zastosowanie większości funkcji dostępnych w arkuszu kalkulacyjnym;
samodzielnie opracowuje problemy zgodnie z kolejnymi krokami myślenia komputacyjnego	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział VI Arkusz kalkulacyjny	
Filtry oraz tabele i wykresy przestawne w arkuszu kalkulacyjnym	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wie, do czego służą filtry;
potrafi, z pomocą opisu w podręczniku i nauczyciela, wyświetlić dane według prostego kryterium	korzysta z możliwości ustawiania niestandardowych filtrów do filtrowania danych w arkuszu kalkulacyjnym	potrafi stosować filtry i selekcjonować dane na podstawie zaawansowanych kryteriów;
wie, do czego służą tabele przestawne; 
tworzy tabele i wykresy przestawne, korzystając z przykładów z podręcznika	tworzy tabele i wykresy przestawne, analizując dane zgromadzone w arkuszu kalkulacyjnym;
stosuje filtry w tabeli przestawnej	odszukuje w Pomocy informacje na temat tabel i wykresów przestawnych;
potrafi samodzielnie określić dane, jakie można przedstawić i poddać analizie z wykorzystaniem tablic i wykresów przestawnych	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział VII  Bazy danych	
Tworzenie baz danych	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wyjaśnia, na czym polega przetwarzanie danych;
definiuje pojęcie baza danych;
na przykładzie gotowego pliku bazy danych potrafi omówić jej strukturę – określić, jakie informacje są w niej pamiętane	podaje obszary zastosowań baz danych – na przykładach z najbliższego otoczenia – szkoły, instytucji naukowych, społecznych i gospodarczych;
wyjaśnia pojęcia: baza danych, rekord i pole;
rozumie organizację danych w relacyjnych bazach danych;
potrafi przygotować schemat prostej relacyjnej bazy danych;
tworzy prostą bazę danych, składającą się z dwóch tabel; 
planuje zawartość tabel; 
stosuje zasady tworzenia tabel;
wie do czego służy import danych w bazie danych	omawia etapy przygotowania bazy danych;
określa odpowiednio typy danych;
rozumie pojęcia relacji i klucza podstawowego; 
przygotowuje projekt formularza i raportu;
tworzy tabele i korzysta z Widoku projektu;
umie zaimportować dane z arkusza kalkulacyjnego do bazy danych	rozumie, co oznacza przetwarzanie danych w bazach danych;
definiuje relacje między tabelami;
potrafi uzasadnić, dlaczego warto umieszczać dane w kilku tabelach połączonych relacją;
podczas rozwiązywania nowego problemu korzysta z doświadczeń zdobytych przy rozwiązaniu innego, podobnego problemu	analizuje problemy występujące w utworzonej bazie danych i znajduje ich rozwiązanie;
samodzielnie przygotowuje projekt bazy danych (składającej z trzech tabel) i potrafi ją wykonać w programie do tworzenia baz danych	

KLASA 1. [część 1. podręcznika]
Rozdział VIII Strony WWW	
Tworzenie stron internetowych	
2	3	4	5	6	
Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	Uczeń:	
wie, w jaki sposób zbudowane są strony WWW;
wie, czym są blogi; 
potrafi znaleźć blog o wybranej tematyce;
zna najważniejsze narzędzia do tworzenia stron internetowych;
wie, na czym polega tworzenie strony internetowej;
zapoznaje się z przykładowym źródłem strony internetowej, przeglądając strukturę pliku	wie, jak założyć blog;
wie, czym jest system zarządzania treścią;
potrafi przygotować prostą stronę internetową, używając dowolnego edytora tekstu; 
umie tworzyć akapity i wymuszać podział wiersza, dodawać nagłówki do tekstu, zmieniać krój i wielkość czcionki;
wie, jak wstawiać linie rozdzielające;
umie wstawiać hiperłącza, korzystać z kotwic;
rozumie strukturę plików HTML
	potrafi założyć prosty blog o wybranej tematyce; 
korzysta z szablonów do tworzenia stron;
potrafi tworzyć proste strony w języku HTML, używając edytora tekstowego;
zna funkcje i zastosowanie najważniejszych znaczników HTML;
potrafi wstawiać grafikę do utworzonych stron;
umie tworzyć listy wypunktowane i numerowane;
zna nazewnictwo kolorów
	umie wstawiać tabele do tworzonych stron i je formatować;
wykorzystuje odpowiednie kodowanie polskich znaków;
tworzy podstrony; 
umieszcza łącza hipertekstowe, m.in. łącząc stronę główną z podstroną;
stosuje kolory;
potrafi tworzyć przyciski na stronie internetowej z elementów listy poprzez dodanie obramowania i innych atrybutów
	zna zagadnienia dotyczące promowania stron WWW;
potrafi stworzyć własny, rozbudowany serwis WWW i przygotować go w taki sposób, żeby wyglądał estetycznie i zachęcał do odwiedzin;
zna większość znaczników HTML