Plan wynikowy do realizacji informatyki 
w gimnazjum (cykl dwuletni, II rok nauczania)
opracowany na podstawie podręcznika
Grażyna Koba, Informatyka dla gimnazjum, MIGRA, Wrocław 2014
Autor: Grażyna Koba  
MIGRA 2014
W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 7 lutego 2012 r. w sprawie ramowych planów nauczania w szkołach publicznych dokonano przydziału godzin na poszczególne zajęcia edukacyjne. W gimnazjum w trzyletnim okresie nauczania informatykę należy zrealizować w wymiarze co najmniej 65 godzin.
Przedstawiam propozycję planu wynikowego, w którym informatykę można realizować w wymiarze 65 godzin w dwuletnim cyklu nauczania:
I rok nauczania – 33 godziny,
II rok nauczania – 32 godziny. 

DRUGI ROK NAUCZANIA

IV ALGORYTMIKA I PROGRAMOWANIE [11 godz.]	
Lp.	Temat lekcji	Wiedza i umiejętności	Pomoce dydaktyczne,
ćwiczenia, pytania i zadania z podręcznika, zadania z CD	Uwagi o realizacji,
formy pracy na lekcji 	Podstawa programowa	
		podstawowe	rozszerzające				
		Uczeń:	Uczeń:				
1.	Sposoby przedstawiania algorytmów – lista kroków, schemat blokowy	zna etapy rozwiązywania problemu (zadania);
zna pojęcia algorytm, specyfikacja zadania, lista kroków;
określa dane do zadania oraz wyniki i zapisuje prosty algorytm liniowy w postaci listy kroków;
zna zasady budowania prostego schematu blokowego; korzysta z podstawowych bloków	potrafi samodzielnie napisać specyfikację zadania	temat 19. z podręcznika (str. 182-185);
plik bloki.pdf (CD);
ćwiczenia 1-4 (str. 184-185);
zadanie domowe
pytania 1-9 (str. 188);
zadania 1. i 2. (str. 188)	wyjaśnienie podstawowych pojęć; 
stosowanie w zadaniach prostych przykładów;
krótkie wprowadzenie, pokaz z użyciem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;	
2.	Sposoby przedstawiania algorytmów – program komputerowy	omawia sposoby przedstawiania algorytmów;
zna pojęcia: translacja, kompilacja, interpretacja;
wyjaśnia, na czym polega prezentacja algorytmu w postaci programu;	zapisuje prosty algorytm liniowy (np. suma dwóch liczb) w postaci programu komputerowego (np. w językach Logo lub Pascal)	temat 19. z podręcznika (str. 185-188);
plik bloki.pdf (CD);
zadania 3. i 4. (str. 188);
zadanie domowe
pytanie 10. (str. 188);
zadania 5. i 6. (str. 188);
zadanie 1. z CD (folder Dodatkowe/Algorytmika); 
dla zainteresowanych
zadanie 7. (str. 188);
zadanie 12. z CD (folder Dodatkowe/Algorytmika)	wyjaśnienie podstawowych pojęć; 
stosowanie w zadaniach prostych przykładów;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;	
3.	Techniki algorytmiczne – sytuacje warunkowe	określa sytuacje warunkowe, tj. takie, które wyprowadzają wyniki zależnie od spełnienia narzuconych warunków;
analizuje schemat blokowy algorytmu z rozgałęzieniami;
buduje schemat blokowy algorytmu z warunkiem prostym	buduje schemat blokowy algorytmu, w którym występują złożone sytuacje warunkowe; 
podaje przykład zadania z fizyki, w którego rozwiązaniu występuje sytuacja warunkowa, i przedstawia rozwiązanie w postaci schematu blokowego	temat 20. z podręcznika (str.189-191);
plik bloki.pdf (CD);
ćwiczenia 1-4 (str. 189-191);
zadanie domowe
pytania 1. i 2. (str. 193);
zadania 1. i 2. (str. 193);
dla zainteresowanych
zadania 7. i 8. (str. 194)	krótkie wprowadzenie;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;	
4.	Techniki algorytmiczne – iteracja	wie, na czym polega iteracja;
analizuje algorytmy, w których występują powtórzenia, i określa, od czego zależy liczba powtórzeń;
buduje schemat blokowy algorytmu iteracyjnego	określa, kiedy może nastąpić zapętlenie w algorytmie iteracyjnym;
buduje schemat blokowy trudniejszego algorytmu iteracyjnego, np. algorytmu Euklidesa	temat 20. z podręcznika (str.191-193);
plik bloki.pdf (CD);
ćwiczenia 5. i 6. (str. 191-192);
zadanie 5. (str. 194);
zadanie domowe
pytania 3-5 (str. 193);
zadania 3. i 4. (str. 193- 194);
zadania 2-4 z CD (folder Dodatkowe/Algorytmika) – jedno do wyboru;
dla zainteresowanych
zadania 6. i 9. (str. 194)	zwrócenie uwagi na zrozumienie pojęć: iteracja, pętla, krok iteracji, warunek zakończenia iteracji, zapętlenie;
krótkie wprowadzenie, praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;	
5. 	Programowanie w języku Scratch – powtarzanie poleceń	pisze proste programy w języku Scratch, używając podstawowych poleceń; 
zna polecenia umożliwiające realizację iteracji w języku Scratch;
realizuje iterację w języku Scratch	samodzielnie zapoznaje się z dodatkowymi możliwościami programu Scratch, tworząc trudniejsze programy	temat 21. z podręcznika (str. 195-198);
program Scratch;
pliki z płyty CD; 
ćwiczenia 1-5 (str. 196-198);
zadanie domowe
pytania 1-3 (str. 202);
zadania 1. i 2. (str. 202);
dla zainteresowanych
zadania 9. i 10. (str. 203)	wyjaśnienie zasad programowania (w tym działania instrukcji iteracyjnej) na przykładzie języka Scratch;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;
5) wykonuje wybrane algorytmy za pomocą komputera.	
6. 	Programowanie w języku Scratch – zmienne i obliczenia	zna polecenia umożliwiające deklarowanie użycia zmiennych w języku Scratch;
zna polecenie przypisania wartości zmiennej o danej nazwie;
pisze proste programy w języku Scratch, deklarując użycie zmiennych;
pisze polecenia, w których są wykonywane obliczenia z użyciem zmiennych	rozumie, czym jest zmienna w programie, m.in. wie, że przypisanie zmiennej o tej samej nazwie innej wartości zastępuje poprzednią wartość;
samodzielnie wykonuje trudniejsze programy wymagające stosowania zmiennych	temat 21. z podręcznika (str. 198-200);
program Scratch;
pliki z płyty CD; 
ćwiczenia 6-8 (str. 198-200);
zadanie domowe
pytanie 4. (str. 202);
zadania 3. i 4. (str. 202)
zadanie 5. z CD (folder Dodatkowe/Algorytmika); 
dla zainteresowanych
zadanie 11. (str. 203)	wyjaśnienie zasady korzystania ze zmiennych w programie Scratch;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;
5) wykonuje wybrane algorytmy za pomocą komputera.	
7. 	Programowanie w języku Scratch – sytuacje warunkowe	zna polecenia umożliwiające realizację sytuacji warunkowych w języku Scratch;
stosuje instrukcję warunkową w programach w języku Scratch	samodzielnie wykonuje trudniejsze programy wymagające stosowania instrukcji warunkowych	temat 21. z podręcznika (str. 200-202);
program Scratch;
pliki z płyty CD; 
ćwiczenia 9-12 (str. 200-202);
zadanie domowe
pytanie 5. (str. 202);
zadanie 7. (str. 203);
zadania 6. i 7. z CD (folder Dodatkowe/Algorytmika); 
dla zainteresowanych
zadanie 12. (str. 203)	wyjaśnienie działania instrukcji warunkowej na przykładzie języka Scratch;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;
5) wykonuje wybrane algorytmy za pomocą komputera.	
8. 	Programowanie w języku Scratch – zadania	samodzielnie lub z pomocą nauczyciela rozwiązuje prostsze zadania dotyczące programowania w języku Scratch;
tworzy programy, stosując zmienne oraz instrukcje: iteracyjne, warunkowe	samodzielnie rozwiązuje zadania dla zainteresowanych dotyczące programowania w języku Scratch;
tworzy trudniejsze programy, wymagające stosowania zmiennych oraz instrukcji: iteracyjnych, warunkowych; 
zna dodatkowe możliwości programu Scratch, takie jak zmiana postaci duszka i układanie dla każdej z postaci innych poleceń	temat 21. z podręcznika (str. 202-203);
program Scratch;
pliki z płyty CD; 
zadania 5, 6. i 8. (str. 202-203)
zadanie domowe
zadania 8-10 z CD (folder Dodatkowe/Algorytmika)
dla zainteresowanych
zadania 13-14 (str. 203);
zadanie 11. z CD (folder Dodatkowe/Algorytmika)	praca z podręcznikiem i CD, zadania	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;
5) wykonuje wybrane algorytmy za pomocą komputera.	
9. 	Wybrane algorytmy – znajdowanie wybranego elementu w zbiorze uporządkowanym i nieuporządkowanym	opisuje algorytm znajdowania wybranego elementu w zbiorze nieuporządkowanym i uporządkowanym na konkretnych przykładach;
stosuje algorytm znajdowania największej liczby spośród n liczb do znajdowania najwyższego ucznia w klasie;
stosuje algorytm poszukiwania przez połowienie, np. w grze w zgadywanie liczby	potrafi podać inne od omówionych w podręczniku przykłady zastosowania algorytmów znajdowania wybranego elementu w zbiorze nieuporządkowanym i uporządkowanym;
tworzy schematy blokowe wybranych algorytmów, np. znajdowania wybranego elementu w zbiorze nieuporządkowanym	temat 22. z podręcznika (str. 204-207);
pomoce dydaktyczne przygotowane przez uczniów do praktycznego pokazania algorytmu, np. znajdowania największej z n liczb;
ćwiczenia 1-4 (str. 204-207);
zadanie domowe
pytania 1. i 2. (str. 210);
zadania 1. i 2. (str. 210);
dla zainteresowanych
zadanie 4. (str. 210)	rozwijanie myślenia algorytmicznego na przykładzie wybranych algorytmów;
krótkie wprowadzenie, praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;
4) opisuje sposób znajdowania wybranego elementu w zbiorze nieuporządkowanym i uporządkowanym [...];	
10.	Wybrane algorytmy – porządkowanie zbioru elementów	omawia algorytm sortowania przez wybór – analizuje gotową listę kroków tego algorytmu; 
opisuje algorytm sortowania bąbelkowego, korzystając z rysunku w podręczniku;
stosuje praktycznie algorytm sortowania przez wybór i sortowania bąbelkowego	potrafi podać inne od omówionych w podręczniku przykłady zastosowania algorytmów porządkowania elementów zbioru;
tworzy listę kroków wybranego algorytmu, np. poszukiwania przez połowienie	temat 22. z podręcznika (str. 207-210);
pomoce dydaktyczne przygotowane przez uczniów do praktycznego pokazania algorytmów sortowania przez wybór i bąbelkowego;
ćwiczenia 5-7 (str. 208-209);
zadanie domowe
pytania 3-7 (str. 210);
zadanie 3. (str. 210);
dla zainteresowanych
zadanie 5. (str. 210)	rozwijanie myślenia algorytmicznego na przykładzie wybranych algorytmów;
krótkie wprowadzenie, praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
2) formułuje ścisły opis prostej sytuacji problemowej, analizuje ją i przedstawia rozwiązanie w postaci algorytmicznej;
4)  [...] opisuje algorytm porządkowania zbioru elementów;;	
11.	Sprawdzian	–	–	–	tematy 19-22 z podręcznika;
płyta CD	–	

V OBLICZENIA W ARKUSZU KALKULACYJNYM [12 godz.]	
Lp.	Temat lekcji	Wiedza i umiejętności	Pomoce dydaktyczne,
ćwiczenia, pytania i zadania z podręcznika, zadania z CD	Uwagi o realizacji,
formy pracy na lekcji 	Podstawa programowa	
		podstawowe	rozszerzające				
		Uczeń:	Uczeń:				
12.	Komórka, adres, formuła	zna zastosowania arkusza kalkulacyjnego i budowę dokumentu arkusza;
wprowadza do komórek dane liczbowe i teksty, poprawia i usuwa dane;
tworzy proste formuły, w których używa adresów komórek; 
stosuje w zadaniach zasadę adresowania względnego;
zna podstawową własność arkusza kalkulacyjnego; 
zapisuje dokument arkusza kalkulacyjnego w pliku;
kopiuje formuły, korzystając z poznanych metod kopiowania, np. mechanizmu Schowka	podaje przykłady zastosowania arkusza kalkulacyjnego;
wyjaśnia na różnych przykładach zasadę adresowania względnego;
tworzy formuły wykonujące trudniejsze obliczenia	temat 23. z podręcznika (str. 212-216);
pliki z płyty CD; 
ćwiczenia 1-4 (str. 214-216);
zadanie domowe
pytania 1-5 (str. 217);
zadanie 1. (str. 217)	uporządkowanie i usystematyzowanie wiedzy wyniesionej ze szkoły podstawowej;
krótkie wprowadzenie (przypomnienie pojęć podstawowych);
zwrócenie uwagi na zrozumienie zasady adresowania względnego;
pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem, ćwiczenia	4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami [...] względnymi [...];
	
13.	Komórka, adres, formuła – zadania	z pomocą nauczyciela realizuje w arkuszu kalkulacyjnym przykładowe obliczenia z wykorzystaniem adresowania względnego, np. z fizyki lub matematyki	opracowuje i realizuje w arkuszu kalkulacyjnym przykładowe obliczenia z wykorzystaniem adresowania względnego, np. z fizyki lub matematyki	temat 23. z podręcznika (str. 217);
pliki z płyty CD; 
zadania 4-6 (str. 217);
zadanie domowe
zadania 2. i 3. (str. 217);
zadanie 1. z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny);
dla zainteresowanych
zadanie 7. (str. 217)	samodzielna praca z podręcznikiem, 
pokaz z wykorzystaniem projektora, ćwiczenia	4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami [...] względnymi [...];
	
14.	Projektowanie tabeli i stosowanie funkcji arkusza kalkulacyjnego – funkcje SUMA, ŚREDNIA, JEŻELI	prawidłowo projektuje tabelę arkusza kalkulacyjnego (m.in. wprowadza opisy do tabeli);
stosuje proste funkcje arkusza (SUMA, ŚREDNIA, JEŻELI)	zna działanie i zastosowanie innych od omówionych w podręczniku funkcji dostępnych w arkuszu kalkulacyjnym	temat 24. z podręcznika (str. 218-223);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1, 2, 5, 7. i 8. (str. 218-223);
zadanie domowe
ćwiczenia 3, 4. i 6. (str. 219-222);
pytania 1-3 (str. 226);
zadanie 1. (str. 226);
zadanie 2. z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny);
dla zainteresowanych
zadanie 9. (str. 227)	zwrócenie uwagi na prawidłowe projektowanie tabeli oraz na stosowanie funkcji arkusza kalkulacyjnego;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami [...] względnymi [...];
	
15.	Projektowanie tabeli i stosowanie funkcji arkusza kalkulacyjnego – modyfikowanie tabeli i formatowanie komórek	modyfikuje tabele w arkuszu kalkulacyjnym w celu usprawnienia obliczeń, m.in.: wstawia i usuwa wiersze (kolumny), zmienia szerokość kolumn i wysokość wierszy tabeli;
formatuje komórki arkusza; ustala format danych, dostosowując go do wprowadzanych informacji	zna i stosuje różne typy danych: tekstowe, liczbowe, walutowe, procentowe, daty; potrafi podać przykłady ich zastosowania;
stosuje zaawansowane sposoby formatowania komórek, np. wyrównywanie w pionie	temat 24. z podręcznika (str. 223-226);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 9-13 (str. 224-226);
zadanie domowe
pytania 4. i 5. (str. 226);
zadania 2-8 (str. 226-227) – trzy do wyboru;
zadanie 3. z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny);
dla zainteresowanych
zadania 10. i 11. (str. 227)	zwrócenie uwagi na prawidłowe projektowanie tabeli oraz na stosowanie funkcji arkusza kalkulacyjnego;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.
4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami [...] względnymi [...];
	
16.	Arkusz kalkulacyjny, czyli kalkulacje	wykonuje prostą kalkulację wydatków, projektując tabelę i tworząc formuły z wykorzystaniem adresowania bezwzględnego; 
potrafi zmienić szerokość kolumn i wysokość wierszy; 
rozumie zasadę wprowadzania do komórek długiego tekstu i dużych liczb 	potrafi samodzielnie zastosować adres bezwzględny, gdy jest to konieczne w danej formule;
zna wykładniczy sposób zapisu liczb i ich odwzorowania w arkuszu	temat 25. z podręcznika (str. 228-233);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-8 (str. 228-233);
zadanie domowe
pytania 1-6 (str. 233);
zadania 1-3 (str. 233);
zadania 4-7 z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny) – dwa do wyboru;
dla zainteresowanych
zadanie 4. (str. 233)	wskazanie na konkretnym przykładzie konieczności użycia adresu bezwzględnego;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.
4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami bezwzględnymi, względnymi [...];	
17.	Więcej o pracy w arkuszu kalkulacyjnym	potrafi zastosować w formule adresowanie mieszane;
odróżnia linie siatki od obramowania;
drukuje tabelę przygotowaną w arkuszu kalkulacyjnym	rozróżnia różne zasady adresowania, rozumie ich działanie oraz potrafi je odpowiednio zastosować w obliczeniach;
samodzielnie projektuje tabelę z zachowaniem poznanych zasad wykonywania obliczeń w arkuszu kalkulacyjnym	temat 26. z podręcznika (str. 234-238);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-5 (str. 234-237);
zadanie domowe
pytania 1-4 (str. 238);
zadania 1-3 (str. 238);
dla zainteresowanych
zadanie 8. z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny) 	krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.
4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami bezwzględnymi, względnymi i mieszanymi;	
18.	Przedstawianie danych w postaci wykresu	zna ogólne zasady przygotowania wykresu w arkuszu kalkulacyjnym;
przygotowuje wykres dla jednej (lub dwóch) serii danych; 
dodaje do wykresu tytuł, legendę, etykiety danych;
zna zasady doboru typu wykresu do danych i wyników	podaje przykłady różnych typów wykresów;
potrafi właściwie dobrać odpowiedni typ wykresu do danych i wyników;
zna i stosuje zasady konstrukcji wykresu ilustrującego kilka serii danych	temat 27. z podręcznika (str. 239-245);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-4 i 6. (str. 240-243);
zadanie domowe
ćwiczenia 5. i 7. (str. 242-243);
pytania 1-8 (str. 244-245);
zadania 1-5 (str. 245);
dla zainteresowanych
zadanie 6. (str. 245);
zadania 9. i 10. z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny)	zwrócenie szczególnej uwagi na dobieranie właściwych typów wykresów do danych i wyników;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.
4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami bezwzględnymi, względnymi i mieszanymi;
4) stosuje arkusz kalkulacyjny do gromadzenia danych i przedstawiania ich w postaci graficznej, z wykorzystaniem odpowiednich typów wykresów;	
19. 	Wstawianie tabel i wykresów arkusza kalkulacyjnego do dokumentów tekstowych	wstawia tabelę arkusza kalkulacyjnego do dokumentu tekstowego jako obiekt osadzony i jako obiekt połączony;
wstawia tabelę arkusza kalkulacyjnego do dokumentu tekstowego, dobierając metodę wstawiania 	wyjaśnia różnicę między tabelą osadzoną a połączoną;
stosuje różne mechanizmy połączenia i osadzania obiektów w arkuszu kalkulacyjnym;
świadomie dobiera wybraną metodę wstawiania tabeli i wykresu do tekstu	temat 28. z podręcznika (str. 246-254);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-7 (str. 248-253);
zadanie domowe
ćwiczenia 8. i 9. (str. 254);
pytania 1-5 (str. 256);
zadanie 2. (str. 256);
dla zainteresowanych
zadanie 9. (str. 257);
zadanie 11. z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny)	nawiązanie do mechanizmów wstawiania obrazów omówionych w temacie 9.;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.
4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami bezwzględnymi, względnymi i mieszanymi;
4) stosuje arkusz kalkulacyjny do gromadzenia danych i przedstawiania ich w postaci graficznej, z wykorzystaniem odpowiednich typów wykresów;	
20. 	Projekt grupowy	współpracuje w grupie, wykonując samodzielnie zadania szczegółowe;
opisuje zasady pracy grupowej przy tworzeniu dokumentów złożonych i ilustrowanych wykresami;
stosuje arkusz kalkulacyjny do różnych obliczeń, dostosowując odpowiednio rodzaj adresowania; 
wstawia tabelę arkusza kalkulacyjnego do dokumentu tekstowego z pliku	potrafi pełnić funkcję koordynatora grupy;
opisuje zasady pracy grupowej przy tworzeniu dokumentów złożonych i ilustrowanych wykresami	temat 28. z podręcznika (str. 255-257);
zadanie projektowe (str. 255);
zadanie domowe
zadania 1, 3-8 (str. 256-257) – trzy do wyboru;
dla zainteresowanych
zadanie 10. (str. 257)	omówienie sposobu wykonania projektu oraz umożliwienie uczniom zaprezentowania pracy na forum klasy;
praca grupowa;
praca z podręcznikiem i CD, zadania	1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.
2.  Uczeń: 
3) pobiera informacje i dokumenty z różnych źródeł, w tym internetowych, ocenia pod względem treści i formy ich przydatność do wykorzystania w realizowanych zadaniach i projektach;
4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami bezwzględnymi, względnymi i mieszanymi;
4) stosuje arkusz kalkulacyjny do gromadzenia danych i przedstawiania ich w postaci graficznej, z wykorzystaniem odpowiednich typów wykresów;
	
21.	Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego –algorytmika i matematyka	realizuje algorytm liniowy, z warunkami i iteracyjny w arkuszu kalkulacyjnym;
wykonuje w arkuszu kalkulacyjnym proste obliczenia z matematyki, np. tworzy tabelę do obliczania wartości funkcji liniowej i tworzy odpowiedni wykres;
tworzy, zależnie od danych, różne typy wykresów: XY (punktowy), liniowy i kołowy 	potrafi samodzielnie opracować tabelę realizującą obliczenia z matematyki;
ilustruje dane i wyniki odpowiednio dobranymi wykresami	temat 29. z podręcznika (str. 258-261);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-5 (str. 258-260);
zadanie domowe
ćwiczenia 6-9 (str. 260-261);
pytania 1. i 2. (str. 265);
zadania 1-5 (str. 265) – dwa do wyboru;
dla zainteresowanych
zadanie 12. (str. 266);
zadanie 12. z CD (folder Dodatkowe/Arkusz kalkulacyjny)	krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.
4.  Uczeń: 
3) wykorzystuje arkusz kalkulacyjny do rozwiązywania zadań rachunkowych z programu nauczania gimnazjum (na przykład z matematyki lub fizyki) i z codziennego życia (na przykład planowanie wydatków), posługuje się przy tym adresami bezwzględnymi, względnymi i mieszanymi;
4) stosuje arkusz kalkulacyjny do gromadzenia danych i przedstawiania ich w postaci graficznej, z wykorzystaniem odpowiednich typów wykresów;
5.  Uczeń: 
1) wyjaśnia pojęcie algorytmu, podaje odpowiednie przykłady algorytmów rozwiązywania różnych problemów;
5) wykonuje wybrane algorytmy za pomocą komputera.
6.  Uczeń: 
1)	1) wykorzystuje programy komputerowe, w tym edukacyjne, wspomagające i wzbogacające naukę różnych przedmiotów;
2)	2) wykorzystuje programy komputerowe, np. arkusz kalkulacyjny, do analizy wyników eksperymentów, programy specjalnego przeznaczenia, programy edukacyjne;	
22.	Zastosowanie arkusza kalkulacyjnego – fizyka, geografia, modelowanie i symulacja	wykonuje w arkuszu kalkulacyjnym proste obliczenia z dziedziny fizyki, geografii, np. tworzy tabelę do obliczania wartości drogi s przebytej w ruchu jednostajnym w czasie t z prędkością v i tworzy odpowiedni wykres;
tworzy, zależnie od danych, różne typy wykresów: XY (punktowy), liniowy i kołowy;
wyjaśnia, na czym polega modelowanie rzeczywistości;
korzystając z gotowego przykładu, np. modelu rzutu kostką sześcienną do gry, omawia, na czym polega modelowanie;
korzystając z arkusza kalkulacyjnego, wykonuje prosty model, np. rzutu monetą	potrafi samodzielnie opracować tabelę realizującą obliczenia z zakresu fizyki czy geografii; ilustruje dane i wyniki odpowiednio dobranymi wykresami; 
wykonuje trudniejszy model, korzystając z arkusza kalkulacyjnego, języka programowania lub odpowiedniego programu edukacyjnego;
obserwuje zachowanie modelu i wyciąga odpowiednie wnioski;
korzystając z dodatkowych źródeł, np. Internetu, wyszukuje informacje na temat modelowania	temat 29. z podręcznika (str. 261-265);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 10, 11. i 13. (str. 262-264);
zadanie domowe
ćwiczenie 12. (str. 263);
pytania 3. i 4. (str. 265);
zadania 6-11 (str. 265-266) – trzy do wyboru;
dla zainteresowanych
zadania 13-15 (str. 266) – dwa do wyboru	wyjaśnienie zasad modelowania na przykładzie rzutu kostką sześcienną do gry;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem, ćwiczenia	6.  Uczeń: 
3)	1) wykorzystuje programy komputerowe, w tym edukacyjne, wspomagające i wzbogacające naukę różnych przedmiotów;
4)	2) wykorzystuje programy komputerowe, np. arkusz kalkulacyjny, do analizy wyników eksperymentów, programy specjalnego przeznaczenia, programy edukacyjne;
5)	3) posługuje się programami komputerowymi, służącymi do tworzenia modeli zjawisk i ich symulacji, takich jak zjawiska: fizyczne, chemiczne, biologiczne, korzysta z internetowych map;	
23.	Sprawdzian	–	–	tematy 23-29 z podręcznika; płyta CD;
ćwiczenia, pytania i zadania z podręcznika i z CD	–	–	

VI BAZY DANYCH [9 godz.]	
Lp.	Temat lekcji	Wiedza i umiejętności	Pomoce dydaktyczne,
ćwiczenia, pytania i zadania z podręcznika, zadania z CD	Uwagi o realizacji,
formy pracy na lekcji 	Podstawa programowa	
		podstawowe	rozszerzające				
		Uczeń:	Uczeń:				
24.	Podstawowe operacje wykonywane na bazie danych	wyjaśnia, czym jest baza danych i na czym polega przetwarzanie danych w bazie danych;
wymienia obiekty, jakie może zawierać plik bazy danych;
na przykładzie gotowego pliku bazy danych potrafi omówić jej strukturę – określić, jakie informacje są w niej pamiętane i wyjaśnić pojęcia: tabela, rekord, pole, klucz;
zna zastosowanie formularzy; 
wykonuje podstawowe operacje w przykładowej bazie danych (porządkuje rekordy, modyfikuje dane)	podaje przykłady zbiorów informacji, które mogą być gromadzone w bazach danych;
samodzielnie odnajduje opcje programu potrzebne do rozwiązania zadania	temat 30. z podręcznika (str. 268-275);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-6 (str. 269-274);
zadanie domowe
ćwiczenia 7. i 8. (str. 274);
pytania 1-11 (str. 275);
zadania 1. i 2. (str. 275)	wyjaśnienie podstawowych pojęć na przykładzie przygotowanej wcześniej bazy danych;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	4.  Uczeń:
5) tworzy prostą bazę danych w postaci jednej tabeli i wykonuje na niej podstawowe operacje bazodanowe;
1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.	
25.	Podstawowe operacje wykonywane na bazie danych – zadania	wykonuje podstawowe operacje bazodanowe: przegląda dane, porządkuje dane, wprowadza nowe dane, usuwa niepotrzebne dane, aktualizuje dane	samodzielnie wykonuje podstawowe operacje bazodanowe: przegląda dane, porządkuje dane, wprowadza nowe dane, usuwa niepotrzebne dane, aktualizuje dane	temat 30. z podręcznika (str. 275-276);
pliki z płyty CD;
zadania 3-8 (str. 275-276);
zadanie domowe
zadania 9-11 (str. 276);
dla zainteresowanych
zadania 1. i 2. z CD (folder Dodatkowe/Bazy danych)	samodzielna praca z podręcznikiem;
krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, zadania	4.  Uczeń:
5) tworzy prostą bazę danych w postaci jednej tabeli i wykonuje na niej podstawowe operacje bazodanowe;
1.  Uczeń: 
6) korzysta z pomocy komputerowej oraz z dokumentacji urządzeń komputerowych i oprogramowania.	
26.	Wyszukiwanie danych w bazie danych i ich przedstawianie – kwerendy	tworzy kwerendy w Widoku projektu; 
w zapytaniach stosuje proste kryterium wyboru (dotyczące jednego pola lub dwóch pól)	wyszukuje informacje w bazach danych, dobierając dowolne, złożone kryterium;
rozumie różnicę między wynikiem wyszukiwania dowolnego ciągu znaków z wykorzystaniem opcji Znajdź i z użyciem zapytania	temat 31. z podręcznika (str. 277-280);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-6 (str. 278-280);
zadanie domowe
pytania 1. i 2. (str. 283);
zadania 1-3 (str. 284);
dla zainteresowanych
zadania 3-5 z CD (folder Dodatkowe/Bazy danych)	krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	4.  Uczeń:
5) tworzy prostą bazę danych w postaci jednej tabeli i wykonuje na niej podstawowe operacje bazodanowe;
2.  Uczeń: 
2) posługując się odpowiednimi systemami wyszukiwania, znajduje informacje w [...] bazach danych;	
27.	Wyszukiwanie danych w bazie danych i ich przedstawianie – raporty	przygotowuje raporty na podstawie tabeli lub kwerendy;
drukuje raporty	projektuje samodzielnie raport i potrafi skorzystać z tego samego raportu do wydrukowania danych na podstawie różnych zapytań	temat 31. z podręcznika (str. 281-283);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 7-11 (str. 281-283);
zadanie domowe
pytania 3-7 (str. 283-284);
ćwiczenie 12. (str. 283);
zadania 4-11 (str. 284) – trzy do wyboru;
dla zainteresowanych
zadania 6. i 7. z CD (folder Dodatkowe/Bazy danych)	krótkie wprowadzenie, pokaz z wykorzystaniem projektora;
praca z podręcznikiem i CD, ćwiczenia	4.  Uczeń:
5) tworzy prostą bazę danych w postaci jednej tabeli i wykonuje na niej podstawowe operacje bazodanowe;
2.  Uczeń: 
2) posługując się odpowiednimi systemami wyszukiwania, znajduje informacje w [...] bazach danych;	
28.	Tworzenie bazy danych – tworzenie tabeli	zna zasady przygotowania prostej bazy danych;
tworzy prostą bazę danych składającą się z jednej tabeli (zgodnie z poleceniami w ćwiczeniu)	potrafi samodzielnie zaprojektować poprawną strukturę bazy danych na wybrany przez siebie temat, w tym ustalić pola w tabeli	temat 32. z podręcznika (str. 285-288);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 1-6 (str. 287-288);
zadanie domowe
pytania 1-6 (str. 291);
zadania 1a do 1d, 6. i 7. (str. 292) – jedno do wyboru (utworzenie tabeli)	połączenie lekcji historii z informatyką dzięki tworzeniu bazy wydarzeń historycznych;
praca z podręcznikiem i CD, pokaz z wykorzystaniem projektora;
ćwiczenia; zalecana praca grupowa	4.  Uczeń:
5) tworzy prostą bazę danych w postaci jednej tabeli i wykonuje na niej podstawowe operacje bazodanowe;
2.  Uczeń: 
2) posługując się odpowiednimi systemami wyszukiwania, znajduje informacje w [...] bazach danych;	
29.	Tworzenie bazy danych – tworzenie formularza i wprowadzanie danych	projektuje formularz, wprowadza dane;
wyszukuje informacje w encyklopedii internetowej	potrafi samodzielnie zaprojektować poprawną strukturę bazy danych na wybrany przez siebie temat, w tym zaprojektować formularz	temat 32. z podręcznika (str. 288-290);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 7, 8, 10. i 11. (str. 289-290);
zadanie domowe
ćwiczenie 9. (str. 290);
pytanie 7. (str. 291);
zadanie 2. (str. 292);
zadania 1a do 1d, 6. i 7. (str. 292) – jedno do wyboru (utworzenie formularza);
dla zainteresowanych
zadania 11. i 13. z CD (folder Dodatkowe/Bazy danych)	praca z podręcznikiem i CD, pokaz z wykorzystaniem projektora;
ćwiczenia; zalecana praca grupowa	4.  Uczeń:
5) tworzy prostą bazę danych w postaci jednej tabeli i wykonuje na niej podstawowe operacje bazodanowe;
2.  Uczeń: 
2) posługując się odpowiednimi systemami wyszukiwania, znajduje informacje w [...] bazach danych;	
30.	Tworzenie bazy danych – przygotowanie kwerend i raportów	tworzy zapytania i raporty
	potrafi samodzielnie zaprojektować poprawną strukturę bazy danych na wybrany przez siebie temat, w tym zaplanować odpowiednie zapytania i raporty oraz je utworzyć	temat 32. z podręcznika (str. 291);
pliki z płyty CD;
ćwiczenia 12. i 13. (str. 291);
zadanie domowe
zadania 1a do 1d, 6. i 7. (str. 292) – jedno do wyboru (utworzenie kwerend i raportów);
zadania 3-5 (str. 292);
dla zainteresowanych
zadania 6. lub 7. 
(str. 292);
zadania 8-10 z CD (folder Dodatkowe/Bazy danych) – dwa do wyboru	praca z podręcznikiem i CD, pokaz z wykorzystaniem projektora;
ćwiczenia; zalecana praca grupowa	4.  Uczeń:
5) tworzy prostą bazę danych w postaci jednej tabeli i wykonuje na niej podstawowe operacje bazodanowe;
2.  Uczeń: 
2) posługując się odpowiednimi systemami wyszukiwania, znajduje informacje w [...] bazach danych;	
31.	Projektowanie systemów informatycznych	zna ogólne zasady projektowania systemów informatycznych;
zna zasady pracy grupowej i współpracuje w grupie, wykonując samodzielnie zadania szczegółowe	podaje przykłady systemów informatycznych z otoczenia i wyjaśnia ich zastosowania;
potrafi pełnić funkcję koordynatora grupy	temat 33. z podręcznika (str. 293-295);
zadania 1-6 (str. 294-295);
zadanie domowe
zadania projektowe 1-5 (str. 295) – jedno do wyboru;
dla zainteresowanych
zadanie 16. z CD (folder Dodatkowe/Bazy danych) – jedno zadanie projektowe  do wyboru	omówienie sposobu opracowania systemu informatycznego, a następnie umożliwienie uczniom zaprezentowania jego wykonania na forum klasy	3.  Uczeń: 
3) komunikuje się za pomocą technologii informacyjno-komunikacyjnych z członkami grupy współpracującej nad projektem; 
4) stosuje zasady netykiety w komunikacji w sieci.	
32.	Sprawdzian			tematy 30-33 z podręcznika;
ćwiczenia, pytania i zadania z podręcznika i z CD	–